مراقب نظرخواهی¬ها باشید

نوشته
Jun 27, 2008 در خبرنگاری اولیه

برگ راهنمای مرکز بین­المللی روزنامه­نگاران: مراقب نظرخواهی­ها باشید! فریب­دهندگان گمراه­گر یا ابزار تحلیلی مفید؟

یک روز شنبه آرام است. در بخش تهیه و تنظیم خبر هستید که پیکی نفس­زنان با بسته­ای سنگین وارد می­شود و آن را روی میزتان می­اندازد. شما در فکر پر کردن فضای صفحه 3 هستید که بسته را باز می­کنید و کلمات زیر را می­بینید:

            در نظرخواهی از هر 10 نفر نه نفر حامی مالیات بر مراقبت­های پزشکی هستند

با تعجب می­گویید «عالی است!» و آماده نوشتن مطلب و به پایان بردن روز می­شوید. اما صبر کنید. پیش از عجله برای چاپ مطلب – یا پخش آن – چند سوال هست که باید در باره نظرخواهی­ها بپرسید. راهنمایی­های زیر را شورای ملی نظرخواهی­های عمومی واقع در آمریکا ارائه کرده است.

چه کسی نظرخواهی را انجام داده و چه کسی هزینه آن را تامین کرده است؟

بیایید واقع­بین باشیم. کسی پول انجام یک نظرخواهی را نمی­دهد صرفا برای این که کنجکاو است. باید دریابید که آیا یک حزب سیاسی این کار را به قصد بدنام کردن حزب مخالف کرده است. معلوم کنید که آیا یک گروه فشار با علایق عمومی این کار را به قصد اثبات یکی از مواضع پیشین خود کرده است. یافته­هایتان را در اختیار مخاطبانتان قرار دهید.

پاسخ­دهندگان چگونه انتخاب شده­اند؟

به خواننده بگویید که نظرسنج از یک نمونه تصادفی مبتنی بر احتمالات استفاده کرده یا از یک نمونه علمی. نظرخواهی­های مبتنی بر مصاحبه­های خیابانی، هر قدر هم گسترده به نظر برسند، از نگاه علمی معتبر نیستند؛ نمونه بسیار کوچک است و احتمال اشتباه بسیار زیاد. نمونه­های خیابانی همان چیزی است که نمونه­گیری تصادفی از چند نفر انگشت­شمار می­نامیم.

با پاسخ­دهندگان چگونه تماس گرفته شده است؟

آیا نظرسنج­ها می­توانند با استفاده از تلفن در مناطقی نظر نمونه کسب کنند که از هر 15 خانوار یک خانوار تلفن دارد؟ آیا نظرسنج­ها به بیرون از شهر هم رفته­اند؟ به دهات؟ به منطقه آلونک­نشین­ها؟

چه زمانی نظرخواهی انجام شده است؟

این موضوع مهم است چون خبر ممکن است تغییر کرده باشد. برای مثال، نظرخواهی ممکن است پیش از آن انجام شده باشد که رئیس­جمهور سخنرانی مهمی در باره مراقبت پزشکی کرده و تلقی عمومی را تغییر داده است.

حاشیه خطا چقدر بوده؟

این حاشیه را باید شرکت انجام­دهنده نظرخواهی ارائه کند. شورای ملی نظرخواهی­های عمومی می­گوید حاشیه خطای 3 درصد در یک نظرخواهی ملی به این معناست که اگر کوشش می­شد از تمام بزرگسالان کشور همان سوالها پرسیده شود، جوابها در محدوده به علاوه یا منهای 3 درصد قرار می­گرفت. این موضوع به ویژه در مورد نتایج نزدیک به هم در انتخابات مهم است که هر نامزدی ممکن است فقط با چند امتیاز پیش باشد.