زبان

«زنان هنوز در رسانه ها نادیده گرفته می شوند»

Date: 3/15/10

گزارش تازه پروژه جهانی نظارت بر رسانه ها ادعا می کند که حضور زنان در رسانه های سراسر جهان رو به افزایش است ولی همچنان زنان عموما در رسانه ها به میزان قابل ملاحظه ای کمتر از مردان حضور دارند.

بنا به یافته های این گزارش، زنان ۲۴ درصد کسانی را که در رسانه های اصلی و مطبوعات مصاحبه، دیده و شنیده می شوند، تشکیل می دهند که نسبت به یافته های اولین گزارش این پروژه در سال ۱۹۹۵ نشانگر هفده درصد رشد است. اما تنها شانزده درصد مطالب رسانه ها مشخصا روی زنان متمرکز شده است.

این گزارش مقدماتی با عنوان «چه کسانی خبرسازند؟» حضور زنان در رسانه ها را در یک روز خاص، دهم نوامبر ۲۰۰۹ در ۴۲ کشور از ۱۳۰ کشور شرکت کننده در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین، منطقه کارایئب، جزایر اقیانوس اطلس و اروپا بررسی کرده است. گزارش نهایی که شامل اطلاعات بدست آمده از کلیه کشورهای شرکت کننده است، در سپتامبر ۲۰۱۰ به شکل کامل منتشر خواهد شد.

این گزارش ۶۹۰۲ خبر و ۱۴۰۴۴ موضوع خبری شامل مصاحبه شوندگان در اخبار را بررسی کرده است. پروژه کنونی اخبار اینترنت را که در گزارش نهایی گنجانده خواهد شد، دربر نمی گیرد.

این تحقیق دریافت که ۲۷ درصد مطالب خبری عرضه شده در رادیو توسط گزارشگران زن صورت می گیرد و همین نشان می دهد حضور زنان در رادیو ضعیف تر از جاهای دیگر است. در عوض ۳۵ درصد مطالب روزنامه ها را زنان گزارش می کنند.

در مورد محتوای مطالب خبری نیز الگویی وجود دارد و زنان بیشتر درباره هنر، سرگرمی و مسائل اجتماعی گزارش می دهند تا سیاست، اقتصاد و حوادث که بیشتر توسط مردان پوشش داده می شود.

اما موضوع علم و بهداشت شاهد افزایش گزارش زنان بوده و حضور خبرنگاران زن در این حوزه از ۲۲ درصد در سال ۲۰۰۵ به ۳۷ درصد افزایش یافته است.

این گزارش همچنین قالبهای شخصیتی زنان را نیز بررسی کرده و دریافته که زنان پنج برابر مردان ممکن است که در نقششان به عنوان زن خانه دار، مادر یا سایر قالبها به تصویر کشانده شوند. اما می توان در آمریکای لاتین دید این وضع خیلی بهتر شده و در واقع در زمینه به چالش کشیدن قالبهای شخصیتی پیشتاز است (۱۴ درصد). آمریکای لاتین همچنین منطقه ای است که رسانه هایش کمتر از جاهای دیگر مطالبی منتشر می کند که قالبهای شخصیتی را تقویت می کند (۲۴ درصد).

همچنین از موارد تحقیقی برای بررسی حساسیت جنسیتی یا فقدان این حساسیت در رسانه ها استفاده شده است. از جمله مطلبی از دانمارک درباره میشل اوباما، همسر رییس جمهوری آمریکا، که او را در قالب شخصیت زنانه متداولی قرار می دهد و در عوض مطلبی از زیمبابوه زنان روستایی را آگاه به جنسیت خود به تصویر می کشد.

این گزارش توصیه می کند در مدارس، موسسات و مراکز آموزش روزنامه نگاری مطالب درسی درباره جنسیت و رسانه تهیه شود تا عدم توازن زنان و مردان در رسانه ها بهبود یابد. این گزارش همچنین شامل توصیه های مشخص تری نظیر تدوین و تشویق به استفاده از فهرستی منطقه ای از زنان کارشناس است تا زنان حرفه ای در مطالب خبری بهتر حضور داشته باشند.

پروژه جهانی نظارت بر رسانه ها از اعلامیه پکن مصوب ۱۹۹۵ و پلت فرم اقدام چهارمین کنفرانس سازمان ملل درباره زنان نشات می گیرد که خواهان افزایش مشارکت و دسترسی زنان به رسانه ها و کاهش قالبهای شخصیتهای زنانه در رسانه ها شده بود.