چالشهای آنفلوانزای خوکی برای روزنامه نگاران
دو ماه بعد از آن که اولین مورد ویروس اچ 1 ان 1 در مکزیک گزارش شد، آنفلوانزای مرغی همچنان در صدر اخبار است، مخصوصا در نیمکره جنوبی که کشورهای آن تازه فصل آنفلوانزای زمستانی را تجربه می کنند.
در اول ژوییه، روزنامه پرتیراژ کلارین چاپ آرژانتین دو مطلب درباره این بیماری منتشر کرد. تاکنون در نیمکره جنوبی، شیلی، آرژانتین و استرالیا بیشترین ضربه را متحمل شده اند.
بنا به اعلام سازمان جهانی بهداشت تا اول ژوییه، 4190 مورد ابتلا و هفت مورد مرگ در استرالیا گزارش شده است. در آرژانتین 27 مرگ و 1587 مورد ابتلا ثبت شده است.
هرچند این بیماری آن اندازه که ابتدا پیش بینی می شد در نیمکره شمالی مرگبار نبود، ولی باید دید که آن بر کشورهای جنوبی چه تاثیری خواهد داشت.
به گفته جو نیل، خبرنگار و معاون دبیر سرویس بهداشت در رادیو عمومی آمریکا، شرایط برای آنفلوانزای خوکی مهیاست تا در نیمکره جنوبی فاجعه براه اندازد، مخصوصا در مناطقی که زیرساختهای بهداشتی ضعیفی دارند و سیستم ایمنی مردم ضعیف است.
آقای نیل در 29 ژوئن در نشستی درباه اطلاع رسانی در مورد بیماریهای همه گیر در واشنگتن پیش بینی کرد که این بیماری در آفریقا در دو سه ماه آینده خبرساز خواهد بود.
به گفته آقای نیل، هرچند تب و تاب رسانه ای این بیماری در نیمکره شمالی به میزان قابل ملاحظه ای فروکش کرده، ولی احتمالش زیاد است که در پاییز دوباره به صدر اخبار بازگردد.
اندرو پکوز، از دانشکده بهداشت عمومی دانشگاه جانز هاپکینز در نشست 29 ژوئن، اعلام کرد که ویروس اچ 1 ان 1 مطابق فصل نوسان دارد و به احتمال زیاد در پاییز موارد ابتلا به آن در نیمکره شمالی در پاییز افزایش خواهد یافت.
مسئولان بهداشتی هشدار می دهند که این ویروس در نیمکره جنوبی ممکن است همراه با سایر ویروسهای آنفلوانزا جهش یابد و بعد از بازگشت به نیمکره شمالی، به گونه خطرناک تری تبدیل شود.
آقای پکوز گفت: "هنوز سوالات زیادی باقی مانده است. این ویروس کلی از دانسته های ما را به زیر سوال برد."
در حالی که نکات زیادی درباره این بیماری ناشناخته مانده، پوشش خبری آن با چالشهایی مواجه است.
مخصوصا در نخستین روزهای شیوع این بیماری در مکزیک، خبرنگاران به دلیل کمبود اطلاعات در تنگنا بودند، ولی در قبال حفاظت از بهداشت عمومی مسئولیت داشتند.
آقای نیل گفت: "ما می خواهیم مخاطبان مان ایده بهتری از وضعیت داشته باشند، ولی ما اجازه نداشتیم که وارد مکزیک شویم."
تصاویر روزنامه های آمریکایی نشان می داد که مکزیکوسیتی خالی از سکنه شده و شهروندان عصبی هستند و بسیاری صورت خود را با ماسک پوشانده اند.
راب استاین، خبرنگار بهداشت ملی در واشنگتن پست گفت: "خبر بیماری بقدری سریع گسترش می یافت که پوشش آن خیلی عجیب شده بود.
ظرف پنج روز بعد از گزارش شدن اولین مورد ابتلا در مکزیک در 22 آوریل، سازمان جهانی بهداشت میزان اخطار درباره این بیماری را از 2 به 4 افزایش داد. مرحله 4 نشانگر سرایت بیماری از انسان به انسان است و می تواند در سطح جامعه شیوع یابد. دو روز بعد سازمان جهانی بهداشت اخطار را به مرحله 5 رساند که علامتی قوی درباره قریب الوقوع بودن شیوع یک بیماری همه گیر بود.
آقای استاین با اشاره به فوریت روزنامه خود واشنگتن پست و سایر رسانه ها برای پوشش این اخبار گفت: "ما از صفر به شصت رفتیم. اما به موازات آن که اطلاعات می رسید، کار آسان تر شد و بعد خبر از صفحه رادار خارج شد."
از همین رو برخی از پوشش رسانه های آمریکایی انتقاد کرده و آن را افراطی خواندند. هووارد کورتز، منتقد رسانه ها در واشنگتن پست گفت که "لحن و حجم پوشش تناسبی با شناخت ما از بیماری ندارد. پوشش اشباعی قضیه، افراط آمیز و حتی ترسناک شد و بعد باد خبر خالی شد."
در اواسط ژوئن، سازمان جهانی بهداشت اخطار خود را به سطح 6 رساند که یک بیماری همه گیر است. اما برخی این کار را گمراه کننده خوانده اند، زیرا میزان مرگ و میر آن کمتر از یک درصد موارد ابتلا بود.
هم آقای نیل و هم استاین اذعان می کنند که حالا که به گذشته نگاه می کنند، می بینند که شاید پوشش این بیماری قدری افراط آمیز بود، ولی آنها چاره ای جز گزارش دادن نداشتند.
آقای نیل گفت: "اگر رسانه ها بیش از حد واکنش نشان دادند، آن به نفع سلامت عمومی تمام شد، چرا که مردم را تشویق گرد تا پیشگیری کنند."
جفری لوی، مدیر اجرایی صندوق بهداشت آمریکا می گوید چون ویروسهای آنفلوانزا بسیار غیرقابل پیش بینی هستند، باید هنگام پوشش خبری همیشه در برنامه های خود تجدید نظر کنید، چون ممکن است هر زمان تغییر کند.
مارگارت چان دبیر کل سازمان جهانی بهداشت در بیانیه ای در 11 ژوئن به واقعیت ناشناخته بودن بیماری اذعان کرد و گفت "ویروس قوانین را می نویسد و این یکی مانند همه ویروسهای آنفلوانزا می توانند قوانین را بدون حساب و کتاب در هر زمانی تغییر دهد."
کارشناسان توصیه کردند خبرنگاران در تحریریه های سراسر جهان باید به بهترین شکل ممکن مثلا از طریق آموزش داخلی درباره مسایل عملی برای پوشش این گونه بیماریها آماده شوند.
آقای نیل گفت که روزنامه وی یک جلسه آموزشی داخلی گذاشته بود تا خبرنگاران در حوزه مختلف اطلاعات مناسب داشته باشند. او می گوید که وقتی خبر بزرگ می شود، باید از خبرنگاران غیر علمی و بهداشتی هم برای پوشش آن کمک گرفت.
انواع منابع و اطلاعات در اینترنت از جمله در شبکه های اجتماعی که بخش زیادی از اخبار را منتشر کردند، موجود است. تا اول ژوییه حساب سازمان جهانی بهداشت در تویتر، نزدیک به 12 هزار نفر "پیرو" داشت.
آقای نیل توصیه می کند برای گزارش دادن این بیماری، زبان خبر را ساده نگه دارید تا مردم متوجه شوند. او می گوید که رادیو عمومی آمریکا تصمیم گرفت از واژه آنفلوانزای خوکی استفاده کند، نه نام رسمی اچ 1 ان 1.
او می گوید: "هر چقدر فنی تر بنویسید، مردم بیشتر به خبر بی علاقه می شوند."
